Yunus Emre

Yunus Emre, Anadolu'da Türkçe şiir söylemiş bir mutasavvıftır. Yaşadığı süre, 13. yüzyılın sonu ile 14. yüzyılın başı olarak kabul edilir. Doğum ve ölüm yılları için tek bir kesin kayıt yoktur. Birçok il, türbesinin kendisinde olduğunu söyler. Bu sayfa o iddialardan birini seçip diğerlerini silmez.

Şiirleri ilahi biçimindedir. Ölüm, nefis, sevgi ve tevazu tekrar eden konulardır. Dil, dönemin saray Farsçasından çok, Anadolu'da konuşulan Türkçeye yakındır. Bu tercih, Yunus'un neden geniş bir coğrafyada ezberlendiğini açıklar. Şiir, okuryazar çevrenin dışına da çıkabilmiştir.

Metinler tek bir yazar nüshasından değil, mecmualar ve cönkler yoluyla da dağılmıştır. Bu yüzden aynı ilahinin beyit sayısı nüshadan nüshaya değişebilir. Hangisinin Yunus'a ait olduğu, edebiyat tarihinin ayrı bir tartışmasıdır. Burada o tartışma hükme bağlanmaz.

Yunus, Mevlana ile aynı yüzyılların Anadolu'sunda anılır. İkisini aynı tarikatın aynı metni saymak doğru değildir. Mevlana'nın büyük eseri Mesnevi'dir ve dili Farsçadır. Yunus'un taşınan biçimi Türkçe ilahidir. İkisi de tasavvuf çevresindedir, ama eserleri ayrıdır.