Hükümdarlar ve Komutanlar

BÖLÜM XI

Hükümdarlar ve komutanlar

490 – 552 · HÜKÜMDAR

Bumin Kağan

Bumin Kağan veya İllig Kağan, Göktürk Kağanlığı'nın (MS 552) kurucusudur. Bumin, Aşina Tuvu’nun en büyük oğluydu. Göktürkler, Bumin Kağan'ın önderliğinde Rouran Kağanlığı'na bağlı bir boy olarak varlıklarını sürdürüyordu. 552 yılında Juan-junları yaptığı bir baskınla mağlup ederek, onların devletini ortadan kaldırdı ve böylece Gök-Türk devletini kurarak bağımsızlığını ilan etti. Bununla birlikte, Çin kaynaklarında, Bumin Kağan’ın Rouran Kağanlığı'nda "Tumen" unvanıyla anıldığı da belirtilmektedir.

Görsel: Vikiçizer · CC BY-SA 4.0

685 – 731 · KOMUTAN

Kül Tigin

Kül Tigin veya Köl Tigin (Kül Tig(i)n, /), d. 684 - ö. 27 Şubat 731), İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nı ağabeyi Bilge Kağan ile birlikte yöneten devlet başkanıdır. Kül Tigin, devletin askerî kanadını yönetiyordu. İlteriş Kağan'ın oğlu, Bilge Kağan'ın kardeşi ve Kutlug Erkin'ın torunudur.

Görsel: Betta27 · Kamu malı

895 – 955 · HÜKÜMDAR

Satuk Buğra Han

Satuk Buğra Han, Karahanlı hükümdarıdır. 903 yılında doğmuştur. Satuk altı yaşına gelince, babası Bezir Arslan Han, Buhara'ya karşı yaptığı bir seferde öldü.

Görsel: Hercule Louis Catenacci (1816-1884), signed lithography · Kamu malı

1055 – 1092 · HÜKÜMDAR

I. Melikşah

I. Melikşah, Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun üçüncü sultanı olan Türk hükümdarı. Hükümdarlık döneminde (1072-1092) Büyük Selçuklu Devleti en geniş sınırlarına ulaştı. Sınırlar Anadolu'dan Umman'a Kafkasya'dan Hindistan önlerine uzandı. Melikşah'tan sonra Selçuklular eski gücüne kavuşamadı.

Görsel: 1315 artist · Kamu malı

1190 – 1237 · HÜKÜMDAR

I. Alâeddin Keykubad

I. Alâeddin Keykubad veya unvanıyla Büyük Keykubad, 1220-1237 yılları arasında hüküm süren Anadolu Selçuklu Devleti'nin 10. sultanıdır. Babası I. Gıyâseddin Keyhüsrev'in ölümünün ardından ağabeyi I. İzzeddin Keykâvus ile taht mücadelesine girdi, ancak başarısız olarak önce Malatya'da, ardından Ankara Kalesi'nde mahkûm edildi. Ağabeyinin çocuksuz olarak ölmesinin üzerine 1220 yılında devlet ileri gelenleri tarafından tahta çıkarıldı.

Görsel: Dosseman · CC BY-SA 4.0

Metin: Türkçe Vikipedi (CC BY-SA 4.0), kısaltılmıştır; ayrıntılı kaynaklar Kaynakça sayfasında. Görseller Wikimedia Commons’tan.

HÜKÜMDARLAR

1258 – 1326 · HÜKÜMDAR

Osman Gazi

I. Osman veya bilinen adlarıyla Osman Gazi ya da Osman Bey, Osmanlı Beyliği ve Osmanlı Hanedanı'nın kurucusu ve beyliğin ilk padişahı olan Türk hükümdar ve komutandır. Yaşadığı dönemde liderliğini yaptığı beylik başlangıçta küçük bir Türk beyliği iken, ölümünden sonraki yüzyıllarda büyük bir imparatorluğa dönüştü. Dedesinin Süleyman Şah veya Gündüz Alp isimli olduğu ve soyunun Oğuzların Bozok koluna mensup Kayı boyuna dayandığı düşünülmektedir.

Görsel: Ottoman miniature painting · Kamu malı

1432 – 1481 · HÜKÜMDAR

Fatih Sultan Mehmed (II. Mehmed)

II. Mehmed, bilinen adıyla Fâtih Sultan Mehmed ya da kısaca Fâtih (30 Mart 1432, Edirne - 3 Mayıs 1481, Gebze), Osmanlı İmparatorluğu'nun yedinci padişahıdır. İlk kez 1444-1446 yılları arasında kısa bir süre, ikinci kez ise 1451'den 1481'deki ölümüne kadar 30 yıl boyunca hüküm sürdü. 29 Mayıs 1453 tarihinde İstanbul'u fethederek yaklaşık bin yıllık Doğu Roma İmparatorluğu'na son verdi ve fetihten sonra "Fâtih" ünvanıyla anılmaya başlandı.

Görsel: 16th century artist · Kamu malı

1494 – 1566 · HÜKÜMDAR

Kanuni Sultan Süleyman (I. Süleyman)

I. Süleyman, Osmanlı İmparatorluğu'nun 10. padişahı ve 89. İslam halifesidir. Batı'da Muhteşem Süleyman, Doğu'da ise adaletli yönetimine atfen Kanûnî Sultan Süleyman olarak da bilinmektedir. 1520'den 1566'daki ölümüne kadar, yaklaşık 46 yıl boyunca Osmanlı İmparatorluğu'na hükmetti. Toplamda 13 kez sefere çıktı ve saltanatının 10 yıl, 1 ayını seferlerde geçirdi.

Görsel: 16th century artist · Kamu malı

1483 – 1530 · HÜKÜMDAR

Babür

Babür veya tam adıyla Zahîrüddîn Muhammed Bâbür Türk lider, Babür İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı. Soyu, baba tarafından Timur anne tarafından Cengiz Han'a dayanan Babür Şah, 1519'dan itibaren Hindistan'a düzenlediği seferler sonunda bütün Kuzey Hindistan'ı kontrol altına alıp 1526'da Delhi Sultanlığı'na son vererek günümüzdeki Afganistan, Pakistan ve Hindistan'ın kuzeyini kapsayan topraklar üzerinde Babür İmparatorluğu'nu kurdu.

Görsel: c.1650 · Kamu malı

1336 – 1405 · HÜKÜMDAR

Timur

Timur (8 Nisan 1336 - 18 Şubat 1405) sonrasında Timur Küregen, Timurlu İmparatorluğu'nun kurucusu olan Türk asker ve komutandır. 1370'ten itibaren düzenlediği seferlerle günümüzdeki Orta Asya, Rusya, İran, Hindistan, Afganistan, Kafkasya, Ortadoğu ve Anadolu'nun büyük bir bölümünü ele geçirmiştir.

Görsel: 1405-1409 artist · Kamu malı

Metin: Türkçe Vikipedi (CC BY-SA 4.0), kısaltılmıştır; ayrıntılı kaynaklar Kaynakça sayfasında. Görseller Wikimedia Commons’tan.