İran'ın Türk şehri Urmiye ve Safeviler dönemine ait Türk kapalı çarsısı

İranın Türk şehri Urmiye ve Safeviler dönemine ait Türk kapalı çarsısı

mehdi dehkan
araştırmacı yazar

Urmiye Çarşısı, şehrin eski kesiminde yer alan ve Safevi dönemine kadar uzanan Batı Azerbaycan Eyaletinin başkenti Urmiye’nin tarihi eserlerinden biridir. Urmiye Çarşısı sade bir mimariye sahip olup çeşitli kemer, yay ve kubbelere sahiptir. Bu çarşıda Zandian ve kaçarlar dönemlerine ait timçeler, hamamlar, saraylar ve camiler bulunumaktadır.

5 hektarlık alana sahip bu çarşıda farklı işlevlere sahip 1000’den fazla dükkan ve 7 Timçe ile, beş eski hamam ve bir cami (şehrin Ulu Camii’nin bulunduğu alan) yer alıyor.

Urmiye Çarşısı,Ulu Camii’nin kuzeyinde yer alan Hacı İbrahim kervansarayına dahil olmak üzere birçok  kervansaraydan oluşuyordu ve şücaüdevleh hahı yanısıra diğer temçelerye birlikte halkın günlük ihtiyaçlarını sağlıyor.

 Bakırcılar, bıçakçılar, kuyumcular, halıcılar, tohumcular, kristalciler, kunduracılar ve parfümcüler çarşının en zengin düzenleridir… kapalı çarşının hamamları Ahund, Tacli, kaem ve karaçeh bu güne kadar  halk için hala hizmet vermektedir

Bu kompleksin göze çarpan özelliği mimarlığının sadeliğidir; Urmiye kapalı çarşısının her düzeni ve parçası kendi dönemini özel bir üslup ve biçimde takip etmiş ve kalıntılar ülkenin  bu yeşil bölgesinin insanlarının farklı dönemlere ait mimari beğenilerini göstermektedir.

Kemer ve kubbe şekillerinin çeşitliliğine rağmen, çarşı kompleksi özel bir sadeliğe sahiptir, tüm çarşının düzeninin malzemeleri ve karelerı seçilmiş tuğlalardan yapılmıştır.
safevi  döneminde ana ithalat, o dönemin ticaret merkezi olan  Kafkasya’dan deve ile Hoy pazarına ve oradan Urmiye, Tebriz ve Erdebil pazarına gelen eşya ve günlük ihtiyaçlar zamanında bölgede büyük ticari iş birliği yaratmış ve bölgenin halkının geçimini sağlalmsına yardımcı olmuştur.
Fotoğraf: Urmipazardan görünüm