5 – CUMHURİYET TARİHİ – ŞEYH SAİT İSYANI

45 Okunma — 02 Aralık 2025 13:37

admin

Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın:
https://www.youtube.com/channel/UC1EmLjaje4UnYmg8Hl7R1lA/join

Musul Meselesi: Musul sorunu Milletler Cemiyeti’nde gündeme alındı. 13 Kasım 1924’te başlayan süreçte Musul Tahkik Komisyonu, İngiltere’nin baskılarıyla karşılaştı. İngiltere, Musul’da kendi lehine gösteriler düzenlerken Türkiye, Türk yanlılarının baskılanmasını protesto etti. 1925’te komisyon kararını açıklamadan önce, Türkiye’de Şeyh Sait isyanı başladı.

Şeyh Sait İsyanı: İngiltere destekli bu isyan, Kürt devleti kurma amacı güdüyordu. Nakşibendi Şeyhi Sait’in liderliğinde Diyarbakır çevresinde büyüyen isyan, bölgedeki dini hassasiyetleri kullanarak genişledi. Hükümet, Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nda değişiklik yaptı ve İstiklal Mahkemeleri kurarak isyanı bastırdı. Şeyh Sait yakalanarak idam edildi.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası: 1924’te kurulan bu muhalefet partisi, demokratik ilkeleri savunsa da din ve hilafet yanlısı grupların etkisi altına girdi. Şeyh Sait isyanı sürecinde hükümete destek verirken bazı tedbirlere karşı çıktı. İsyan sonrasında Fırka’nın şubeleri kapatıldı ve 3 Haziran 1925’te irticai faaliyetler nedeniyle parti feshedildi. Böylece, çok partili hayata geçiş denemesi sona erdi.

00:00 Başlangıç
00:27 Musul Tahkik Komisyonu
03:00 Şeyh Sait İsyanı
06:26 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının Kapatılması
10:30 İç Meseleler, Kanunlar, Fabrikalar

source

ETİKETLER